Nghe chép chính tả

Cách chép & các công cụ

Trình phát ở dưới cùng cho phép tua lại, tua tới, đổi tốc độ (0.5x–2x) và tua theo giây. Có phím tắt: 1 = phát/dừng, 2 = tua lại, 3 = tua tới. Bạn gõ vào các ô trống theo đúng thứ tự trong bài. Mẹo dùng tốc độ: hạ xuống 0.75x để bắt từng phụ âm ở đoạn nói nhanh, rồi nghe lại ở tốc độ thật để tập cho tai theo kịp nhịp gốc — đó mới là tốc độ bạn gặp ngoài đời.

Thanh công cụ có vài trợ giúp có tính phí bằng xu: "Hiện gợi ý sai" (Show wrong hints, −2 xu), "Xem đáp án" (View answer words, −5 xu) và "Lưu tiến trình" (Save progress) để quay lại sau. Các trợ giúp này tốn xu một cách cố ý — chúng rút ngắn nỗ lực, mà nỗ lực tự lực chính là thứ tạo ra tiến bộ, nên WELE đặt một "chi phí ma sát" nhỏ để bạn chỉ dùng khi thật sự cần.

Nộp bài

Khi bấm Nộp bài, WELE hỏi cách nộp: "Nộp + mở liên kết" (+5 xu, mở một liên kết của WELE) hoặc "Nộp + không liên kết" (+1 xu). Người dùng Premium nộp thẳng không quảng cáo. Chỉ lần NỘP ĐẦU TIÊN của một bài mới được dùng để cập nhật trình độ θ của bạn — nộp lại (resubmit) cố ý không tính vào θ, để không ai có thể "cày điểm" bằng cách làm đi làm lại một bài dễ (xem mục Tiến độ).

Chấm điểm công bằng — chiếc thang 4 bậc

WELE không phạt bạn vì những khác biệt vô hại. Bài của bạn đi qua bốn bậc xử lý, sắp xếp từ RẺ tới THÔNG MINH: mỗi chỗ trống được giải quyết ở bậc rẻ nhất có thể, và chỉ những chỗ thật sự khó mới leo lên bậc tốn kém hơn. Cách xếp bậc này giúp chấm nhanh, nhất quán và tiết kiệm chi phí AI.

• Bậc L0 — Tương đương (equivalence): các dạng viết khác nhau nhưng cùng nghĩa đều được CHẤP NHẬN. Bao gồm dạng viết tắt ("don't" = "do not", cả tiếng lóng "gonna" = "going to"), từ đồng âm (23 nhóm như "their/there/they're"), số viết chữ ("two" = "2", "first" = "1st") và biến thể chính tả Anh–Mỹ ("colour" = "color"). Đây là bậc thuần quy tắc, không cần AI, nên gần như tức thời.
• Bậc L1 — Phân loại lỗi (classification): những chỗ còn sai được gắn nhãn thành 7 loại lỗi (xem bên dưới) kèm một mẹo sửa ngắn. Bậc này cũng thuần quy tắc — nó dùng "khóa phát âm" (phonetic key) và khoảng cách chỉnh sửa (Levenshtein) để đoán bạn sai kiểu gì.
• Bậc L2 — AI phân xử (adjudication): chỉ những chỗ mà L1 xếp vào loại "khó phân loại" (unknown) mới leo lên đây. Một mô hình AI đọc cả câu ngữ cảnh rồi phán xử. Người dùng miễn phí đọc kết quả đã lưu trong bộ nhớ chung; Premium kích hoạt phân xử trực tiếp. Mỗi lần nộp giới hạn tối đa 5 lượt phân xử để kiểm soát chi phí.
• Bậc L3 — Coach (huấn luyện): một lời giải thích riêng, ấm áp cho từng lỗi của bạn, chọn cách diễn đạt theo đúng band CEFR của bạn. Đây là tính năng Premium.

Vì sao từ đồng âm lại được chấp nhận?

Chép chính tả rèn TAI, không rèn tay viết. Nếu bạn nghe câu "they left their bags" và gõ "there" thay vì "their", thì về mặt NGHE bạn đã đúng hoàn toàn — tai bạn bắt đúng chuỗi âm /ðeə/. Trừ điểm ở đây sẽ phạt bạn vì một kỹ năng (chính tả/ngữ pháp) mà bài tập này không hề nhắm tới. Vì vậy WELE chấp nhận âm và chỉ gắn cờ "để ý nghĩa" (watch meaning) để nhắc bạn.

WELE lưu 23 nhóm đồng âm — ví dụ their/there/they're, your/you're, to/too/two, its/it's, hear/here, week/weak, know/no, write/right/rite, principal/principle. Trong mỗi nhóm, mọi thành viên được coi là "đúng âm".

Vì sao lại thế? Ranh giới nằm ở chỗ hai từ có THẬT SỰ nghe giống nhau hay không. Những cặp như affect/effect hay accept/except nghe KHÁC nhau (chỉ gần giống), nên chúng CỐ Ý không nằm trong danh sách đồng âm — nếu bạn viết "effect" khi đáp án là "affect", đó là dấu hiệu tai bạn nghe nhầm, nên hệ thống dạy nó như một lỗi "nghe nhầm" (mishearing) chứ không bỏ qua.

7 loại lỗi và mẹo sửa (đúng như hệ thống dùng)

Ở bậc L1, mỗi chỗ sai được xếp vào đúng một loại. Điều tinh tế nhất là cách WELE phân biệt "lỗi chính tả" với "nghe nhầm": nếu từ bạn gõ nghe GIỐNG đáp án nhưng lại là một từ tiếng Anh CÓ THẬT (như "effect" cho "affect"), thì tai bạn đã bắt sai từ → nghe nhầm; còn nếu nó nghe giống nhưng KHÔNG phải từ có thật (như "colur" cho "colour"), thì tai bạn đã đúng, chỉ gõ sai chữ → lỗi chính tả. Chính sự phân biệt này quyết định mẹo sửa bạn nhận được.

• Từ đồng âm (Homophones): "Đúng âm rồi, nhưng hãy kiểm tra nghĩa — những từ này nghe giống nhau nhưng dùng khác nhau."
• Viết tắt (Contractions): "Để ý dạng viết tắt — dạng ngắn và dạng đầy đủ nghĩa như nhau."
• Chính tả (Spelling): "Bạn nghe đúng rồi — đây là lỗi chính tả. Xem lại các chữ cái."
• Nghe nhầm (Mishearings): "Từ này nghe gần giống mục tiêu. Nghe lại kỹ phụ âm và nguyên âm."
• Bỏ trống (Omissions): "Bạn để trống chỗ này. Thử làm chậm audio và lặp lại đoạn này."
• Sai trật tự (Word order): "Đúng từ, sai chỗ — kiểm tra thứ tự các từ trong câu." (nhận ra khi từ bạn gõ đúng là đáp án của MỘT ô trống khác trong bài).
• Khác (Other slips): "So sánh câu trả lời của bạn với từ đúng và nghe lại đoạn này." — những chỗ này chính là thứ được đẩy lên bậc L2 để AI xem xét.

Vì sao có bộ nhớ chung (cache) cho AI phân xử

Khi một chỗ sai leo lên bậc L2, WELE tính một "chìa khóa" từ cặp (đáp án + câu bạn viết) và tra trong một bộ nhớ chung dùng cho mọi người học. Cách này phục vụ hai mục đích. Thứ nhất là CHI PHÍ: mỗi lượt gọi AI đều tốn tiền, nên nếu ai đó từng gặp đúng chỗ suýt đúng này, ta dùng lại kết quả thay vì gọi lại. Thứ hai là NHẤT QUÁN: cùng một tình huống thì mọi người học nhận cùng một phán xử — công bằng, không hên xui theo lần gọi.

Vì lời giải thích được lưu chung và hiển thị cho người học ở mọi trình độ, nó luôn được viết bằng từ ngữ đơn giản mức B1, không thuật ngữ ngữ pháp. Người miễn phí chỉ ĐỌC bộ nhớ chung này; người Premium khi gặp một chỗ chưa có sẵn sẽ kích hoạt một lượt gọi AI trực tiếp — và kết quả đó được lưu lại, làm giàu bộ nhớ cho tất cả mọi người.

Nếu không có phán xử dứt khoát nào (người miễn phí gặp chỗ chưa lưu, vượt quá 5 lượt/bài, hoặc AI trả lời không đọc được), chỗ đó KHÔNG bị bỏ trơ: nó rơi về mẹo sửa ở bậc L1 kèm một gợi ý mở khóa coaching. Nhờ vậy mọi chỗ suýt đúng luôn có ít nhất một lời giải thích đọc được cho con người.